|
E VĖRTETA PĖR VAKSINAT
Ajo qė do ta lexoni kėtu, do tju shokojė. Prandaj, nėse dėshironi tė jeni tė pabrenga ( dhe tė marrė) mos lexoni mė tej! Pėrkushtoniu mė me kėnaqėsi futbollit, argėtimit tė miliona robėrve! Vaksina ėshtė fjalė latine, dhe do tė thotė lopė (vaca). Po, mendohet nė lopėn kafshėn shtėpiake, qumshtin e sė cilės e pimė me kėnaqėsi. Si u gjet ajo fjalė si term pėr atė qė sot e quajmė vaksinė? Tė kujtojmė se vaksinimi (ose shartimi), ėshtė proces i injektimit tė materialit biologjik tė sėmurė ( nga lopa, vjetat, majmunat, derrkucėt, minjtė, gjarpėrinjtė dhe nga kafshė tė tjera), nė gjak ashtu qė sistemi ynė imun tė aktivizohet dhe tė na mbrojė nga sėmundje tė caktuara ngjitėse. Shpikės i vaksinimit konsiderohet Eduard Xhener (1749 1823). Jo, ai nuk ka qenė mjek. Ai ka qenė pseudomjek, i cili mė vonė e ka blerė diplomėn pėr praktikė mjekėsore ( nė atė kohė ka qenė e mundur), tė cilėn e ka drejtuar 20 vjet, dhe atė nė bazė tė anėtarėsisė nė shoqėrinė e njohur tė Mbretėrisė Angleze. Sot dihet se deri tek ai anėtarėsim ka ardhur me mashtrime. Kėtij pseudomjekut tė shkathėt dhe bir i njė prifti, i kishte ardhur ideja qė tė lidhė sėmundjen e kafshės dhe tė njeriut, duke bėrė kėshtu lidhjen biologjike ndėrmjet dy llojeve plotėsisht tė ndryshme, dhe duke goditur themelet e teorisė sė mėvonshme mbi origjinėn e llojeve tė Ēarls Darvinit. Pasoja e besimit se njerėzit dhe kafshėt kanė sėmundje tė njėjta, dhe kanė paraardhės tė njėjtė (bacilet kanė evoluar nė peshq, nė sisarė dhe mė nė fund majmunėt nė njerėz), i hapi rrugė asaj qė sot e quajmė vaksinim ( ose nė pėrkthim lopėzim). Kėtė urti sot e mėsojnė mjekėt nė gjithė botėn. Pasojė e shkencės sė kėtillė ėshtė vdekja e dhjeta miliona njerėzve nė gjithė botėn, dhe njė numėr i madh i fėmijėve tė sėmurė dhe tė sakatosur pėrherė. Ekzistojnė punime tė shumta shkencore, tė cilat me mjeshtri e nėnkuptojnė, ose e riformatojnė ashtu qė ta maskojnė tė vėrtetėn mbi dėmin e vaksinės, dhe zbulojnė se sėmundje sikurse autizmi, epilepsia, paraliza e fėmijėve, diabeti, alergji tė shumta, astma, zvogėlimi i pėrqendrimit, ēregullimi i tė mėsuarit, lezionet e lėkurės, skleroza multipėl etj., janė pasojė e vaksinimit (lopėzimit)! Ekzistojnė fakte tė bollshme se imunizimi i fėmijėve bėn mė shumė dėm sesa tė mira, ka deklaruar dr. J. Anthonz Morris, ish-drejtues i Qendrės sė Kontrollit tė Vaksinave dhe virusolog, FDA.
BESTYTNIA U BĖ FAKT SHKENCOR
E tėra ka filluar nė fund tė shek. XVIII, nė fshatin e vogėl, Glosestershir, nė Angli, ku Xhener ka jetuar dhe veten e ka titulluar nė punė si mjek dhe farmacist. Fshatarėt qė i milnin lopėt, atėherė e shpėrndanė rrėfimin se secili qė infektohet me litė e lopės (sėmundje e lopės qė pėrcillet te njerėzit me anė tė duarve tė papastra pas mjeljes), nė njėfarė mėnyre, bėhet i rezistueshėm ndaj perėndeshave tė mėdha (variolės), sikurse litė e lopės tė ishin nė duart e ndonjė hajmalie mbrojtėse kundėr perėndive. Mjeku dhe farmacisti ekzotik, Xhener, e dėgjoi kėtė bestytni dhe menēurisht e paraqiti, as mė pak e as mė shumė, si fakt shkencor. Kėtė e arriti, pasi qė mė pėrpara e mori certifikatėn shkencore Mik i Shoqėrisė Mbretėrore (M.D., F.R.S. Fellow of the Royal Society). Xhener, mė pastaj i pagoi 15 funta Universitetit Sent Endrij qė tė merrte thirrjen doktor. Para kėsaj, praktikėn e mjekut dhe tė farmacistit e ushtroi plot njėzet vjet, duke mjekuar fshatarėt, tė cilėt i ka kafshuar qeni i ēartur, ashtu qė i mbyste nė ujė qė ēartja tė mbytet nė ta. Kėshtu, si mjek me diplomė, ka shkruar edhe libėr, ku nė titull, i pari ka pėrdorur termin VARIOLAE VACCINAE. Nė latinishten mesjetare, kjo do tė thoshte perėndeshat e lopės, edhe pse, nė tė vėrtetė, fjala variola nuk ėshtė lidhur vetėm me litė nė lėkurė (nuk ėshtė ēdo li shenjė e perėndeshės), por vetėm pėr sėmundjen perėndeshė. Por dr Xhener ka bashkuar tė pabashkuarat, dhe ashtu e ka trilluar sėmundjen e re perėndeshat e lopės. Kėshtu, perėndeshat u bėnė lidhje ndėrmjet dy sėmundjeve tė kafshėve dhe tė njerėzve. Tė dyjat u jashtėsuan me paraqitjen e live nė lėkurė (!) Nė librin e tij, Xheneri, askund mė nuk e pėrmend termin Variolae Vaccine, pėrkatėsisht perėndeshat e lopės, por kryesisht flet pėr horse grease yndyrėn e kalit, e cila ka qenė shkak i live tė lopės. Nėse kėtė e ka bėrė me qėllim, Xhener urtėsisht ka llogaritur se, nė tė vėrtetė, shumė pak njerėz, vėrtet do ta lexojnė librin, por shumica do ta lexojnė titullin nga i cili do tė krijohet asociacioni ndėrmjet perėndeshave tė mėdha dhe perėndeshave tė lopėve.
Titulli i plotė e punimit tė Xhenerit mbi litė e kafshėve ėshtė: Kėrkime tė shkaqeve dhe tė pasojave tė VARIOLA VACCINE, sėmundjes sė zbuluar nė disa rajone perėndimore, veēanėrisht nė Glosestershir, dhe e njohur me emrin perėndeshat e lopėve. Termi VARIOLAE VACCINE ėshtė vendosur nė mes tė titullit, dhe ai ėshtė i pari qė bie nė sy nė titullin e gjatė tė librit. Nė tėrė librin, ndėrkaq, ky emėrtim i ri pėr sėmundjen nuk ėshtė sqaruar askund, nuk ekzistojnė referenca nga ėshtė marrė etj. Titull tė tillė, pa kurrfarė sqarimi dhe hyrje nė vėrtetėsinė e tij, gazetarėt dhe studentėt kanė pėrhapur mė tej nė shumė publikime tė reja. Kėtė sėmundje tė trilluar dhe kėtė mashtrim tė rrezikshėm tė Xhenerit, e zbuloi mjeku skocez, dr. Ēarls Krejton, nė librin e tij Xheneri dhe Vaksinimi (dr. Charles Creighton Jenner and Vaccination). Cila ėshtė pasoja e konstruksionit tė kėtillė tė nxjerrė vetėm nga ndėrlidhja e dy termeve, tė cilėt janė shumė tė njėjtė, edhe pse, krejtėsisht kanė kuptime tė ndryshme? P.sh., profesionet: bukėpjekės mjek. Ēfarė shėrbimi do tė mund tė ofronte bukėpjekėsi mjeku? Ta mjekojė bukėn nga sėmundjet e bukėve? Ose tė mjekojė njerėzit nga sėmundjet e bukės, tė cilat, ndoshta, i marrin kur hanė bukė tepėr? E ēka atėherė kur do tė jetė vaksina e bukės? Vaksina, e cila ju mbron nga sėmundjet e bukės, tė cilat i pėrcjellin lopėt (vaccine)? Por do tė thoni: kjo nuk ekziston? Kjo ėshtė nonsens! Pikėrisht ashtu. VARIOLA VACCINA ėshtė nonsens i plotė. I vetmi korelacion ndėrmjet perėndeshave tė mėdha dhe i pėrendeshave tė lopėve ėshtė ajo qė kanė manifestim tė njėjtė litė. Kėshtu variola Vaccine u bė emėr pėr perėndeshat e lopėve. Sėmundja e lopėve dhe e mjelėsve tė lopėve, e cila nėpėr gjenerata ka qenė e njohur nė fshatra si litė e lopės, u ėshtė paraqitur befasisht mjekėve tė shkolluar, tė cilėt kurrė nuk kishin dėgjuar pėr tė, nėn emrin plotėsisht tė ri VARIOLAE VACCINE. Natyrisht, nė latinishte, qė ti pėrngjajė shkencės sė vėrtetė mjekėsore. Kėshtu, Xheneri u bė i njohur si shpikės i vaksinimit, porcesit tė hudhjes sė viruseve nga limfa e lopės nė organizmin e njeriut.
Xheneri, kėshtu ka vaksinuar edhe djalin e tij 18 muajsh, i cili vdiq nė tė 20-at. Djaloshi nga jetimorja, Xhejms Fajps (nė fotografi), tė cilit doktor Xheneri ia injektoi limfėn e lopės nė moshėn 8 vjeē, vdiq nė tė 21-in.
NGA MASHTRIMI NĖ MASHTRIM
Pasi qė Xhener profesionalisht dėshmoi se kafshėt dhe njerėzit mund tė kenė sėmundje tė njėjta, teoria e Darvinit mbi origjinėn e llojeve, praktikisht ka qenė e bazuar. Ēarls Darvini, edhe sot konsiderohet krijues i saj, e llojet, sipas tij, kanė zėnė fill me evolucionin nė periudhėn pėrgjatė qindra miliona viteve. Kush mund ta verifikojė kėtė, pėrderisa nuk jeton aq gjatė? Teza e shkėlqyeshme ėshtė e paprovueshme, mu sikurse edhe ajo e Ajnshtajnit pėr relativitetin e Universit. Megjithatė, sot dimė se tė dyja janė tė trilluara dhe tė ushqyera me ndihmėn e bizneseve korporative bankare. Njerėzit dhe kafshėt dukshėm dallojnė. Kur evoluon njėri lloj (mė mirė i pėrshatet mjedisit jetėsor), ai edhe mė tej i pėrket tė njėjtit lloj. Gjenetikėt bashkėkohorė e dinė se kalimi i njėrit lloj nė tjetrin ėshtė i pamundur. P.sh., macet dhe gjarpėrinjtė kanė shumėēka tė pėrbashkėt nė dukje dhe nė sjellje: nė tė njėjtėn mėnyrė lėkundin bishtin, fėrgėllojnė, kanė jashtėzakonisht skelet elastik, me rastin e kafshimit sekretojnė helmin qė paralizon viktimėn, kanė sy shumė tė ngjashėm dhe duan qė tė bėjnė banjo dielli. Por, sigurisht, nga gjarpri kurrė nuk do tė bėhet macja, ashtu siē nga majmuni kurrė nuk do tė bėhet njeriu, sado qė tė mundohen. Bile edhe nė Bibėl mund tė gjendet e shkruar se nuk ėshtė secili mish i njėjtė, dhe se ekzistojnė katėr lloje mishrash: i njeriut, i kafshėve, i zogjėve dhe i peshqve. Ajo qė te njeriu ėshtė ashti bishtėror, dhe se gjoja ėshtė i rrėgjuar dhe paraqet tepricė (siē pohojnė darvinistėt), ėshtė pėr arsye se ashti bishtėror, tek njeriu nuk ka funksion tė njėjtė si bishti i kafshėve, dhe pėr kėtė rrėgjojnė ashtin tė mbėrthyer me nėntė muskuj qė janė nė funksion. Pra, nuk ėshtė tepricė. Velėzat qė paraqiten te fetusi ( e qė darvinistėt e sjellin si fakt se njeriu nė fazėn fillstare tė zhvillimit ka qenė peshk), nė tė vėrtetė janė hapje qė rriten nė guacė veshi dhe nė vesh tė brendshėm. Veshėt nuk shėrbejnė pėr frymėmarrje, apo jo? Sipas Darvinit, ndėrkaq, evolucioni ka bėrė qė nga mikrobėt mė tė vegjėl, nėpėrmjet peshqėve dhe majmunėve, tė bėhen njerėz. Tėrė kjo, sipas tij, ėshtė pasojė e rastėsisė sė pastėr dhe i njė procesi tepėr tė gjatė. Pjesėn mė tė madhe tė teorisė sė tij, Ēarls Darvini e ka kopjuar nga gjyshi i tij, Erasmus Darvini, bashkėkohės dhe njohės i Xhenerit. Erasmus, kėtė teori e ka sajuar nė kohėn e lirė. Dr. Erasmus Darvin, autori i njohur i Zoonimisė, i hipnotizuar me vaksinimin si njė dhuratė hyjnore, i shkroi Xhenerit mė 24 shkurt 1802 (disa javė para se tė vdiste), edhe kėtė: Shumė shpejt mund tė presim se pagėzimi dhe vaksinimi i fėmijėve tė mund tė kryhen nė tė njėjtėn ditė.. Nė atė kohė, ndėrkaq, nuk ka qenė e pazakontė qė grupin e njerėzve nė vaksinim nė spital ta udhėheqė prifti katolik. Pėr zbulimin e barėrave tė reja ēudibėrėse, kanė qenė tė interesuar shumė edhe jezuitėt, biles edhe sipas disa pohimeve, mė shumė nė kėrkim tė helmeve vepruese, me tė cilėt do ti eliminonin heretikėt. Idenė pėr teorinė e origjinės sė llojeve, Darvini e ka huazuar nga egjiptasit e lashtė. Majmunėt kanė luajtur rol shumė tė rėndėsishėm nė religjionin e tyre pagan, qė e morėn mė vonė romanokatolikėt. Ata janė konsideruar qenie tė shenjta pėr shkak se ėshtė besuar se njeriu ka zėnė fill nga majmunėt nėpėrmjet tė ashtuquajturit proces tė transmigrimit tė shpirtit. Ata qė nuk ishin mjafueshėm tė mirė qė tė shkojnė nė qiejt egjiptas... kanė fituar njė shans tjetėr... dhe janė dėrguar mbrapshtė nė tokė... ku kanė hyrė nė forma mė tė ulėta tė jetės... dhe kanė vepruar sėrish nėpėrmjet mbretėrisė sė kafshėve. Trajta e majmunit ka qenė stacioni i fundit para se shpirti tė hyjė pėrsėri nė njeri dhe tė fillojė ciklin e tij tė ri. Tėrė procesi ka zgjatur rreth 3000 vjet. Atėherė, Toka, ndoshta nuk ka qenė e rrumbullakėt aq gjatė, por qėllimkėqinjtė, megjithatė, kanė shtuar dekada nė atė klanedarin e tyre tė imagjinuar. Sundimtarėt keqbėrės tė sotėm me tė gjitha dijet dhe paratė e tyre kanė shkuar hapa mė tej, dhe i kanė shtuar kėtij kalendari miliona vite. Nė kėto raporte, kush mund tė dėshmojė ndonjė gjė?
Pėrzierja e kafshėve dhe e njerėzve nė Egjipt ka qenė e zakonshme. Kėshtu qė shpesh perėndesha e plleshmėrisė dhe e amėsisė, Hator, ėshtė shfaqur me kokėn e lopės. Hator do tė thotė shtėpi. Biri i saj, Horus ( zoti i kohės), ēdo natė ka dalė pėr pushim dhe pėr thithje gjiri te nėna e tij, Hator (nė tendėn apo kafazin e saj?). Nė mėngjes, me plot energji do tė sillte ditėn e re me dritėn me shkėlqim.
Kėshtu, Hator ėshtė konsideruar perėndeshė e qiellore. Ajo, shpesh ėshtė shfaqur edhe nė trajtėn e lopės sė madhe qiellore, e cila ka lindur Universin. Hator, ndryshe ishte edhe e bija e zotit tė diellit, Ra.
Vizioni artistik i lashtė dhe modern i perėndeshės Hator, lopės sė shenjtė. Ajo ėshtė e shfaqur si lopė, ose si grua me veēori tė gjedhit (koka e lopės, veshėt, ose brirėt si pjesė tė frizurės sė saj). E konsideruar edhe si perėndeshė e muzikės, kėngės, lojės dhe e kėnaqėsisė, por, para sė gjithash, ka qenė perėndeshė e Hėnės. Ka vlejtur edhe si mbrojtėse e grave shtatzana dhe e mamive. Tempulli i saj kryesor ka qenė nė Dender, ku ėshtė adhuruar me birin e saj, dhe burrin, Horusin. Kėtė hyjni, grekėt e morėn me emrin Afrodita. Kur Hator u martua me birin e saj, Horusin, e mori emrin Isis. Nga emri i saj, besohet se, rrjedh edhe shenja pėr dollarin e sotėm $ = ISIS. Kėtu ėshtė edhe piramida egjiptase me syrin gjithėparės.
Trupi i artė ishte i adhuruar nė Palestinė. Kėshtu, lopa ėshtė kafsha mė e vjetėr e shenjtė. (Ajo qė sot bėjmė me lopėt, nė mėnyrė tė pėrkryer flet mirė pėr ngjitjen e sėmundjeve miliona lopėve, dhe pėr masakrimin e tyre, qė tė pėrfitohet limfa e lopėve pėr vaksina.).
Sot, lopa jo e shenjt, ėshtė e lidhur edhe me gjilpėrat shpėrthyese, se si tė mblidhet limfa nga gjaku i saj. Kjo ėshtė fotografia e vėrtetė, e cila tregon se si qytetėrimi i sotėm ėshtė SHTAZARAK! A duhet tė kujtohet se njerėzit sot adhurojnė arin, veturat dhe PARANĖ? Veprat e natyrės (e Zotit), askush mė nuk i adhuron. Sot, fėmijėt e qytetit (tė vaksinuar) u frikėsohen qenit tė rrugėve, por kėnaqen me hudhjen e petardave dhe krismat e tyre shurdhuese. A nuk ėshtė ky tregues pėr procesin e degjenerimit, i cili qytetėrimit tė sotėm po ia sjellė fundin? Lopėzimi (vaksinimi), kėshtu u bė zakon i bazuar shkencėrisht, i cili u pėrhap nė tėrė Evropėn, dhe shumė shpejt edhe nė Amerikė. Sot, vaksinimi ėshtė i obligueshėm me ligj nė shumicėn e vendeve. Afrika e varfėr, veēanėrisht ėshtė shenjestėr e volitshme e biznesit farmaceutik, i cili nė formėn e ndihmės humanitare, nėpėrmjet OKB-sė, u vendoset shpesh banorėve tė padijshėm dhe tė varfėr. Kėshtu majmuni antropoid, sė pari e dėrgon virusin, e pastaj vaksinėn. Pasojat mund ti supozoni.
KUR E NJĖJTA ĖSHTĖ E DĖMSHME, E KUR E DOBISHME?
Luj Pasterin (1822 1895), e quajnė Xheneri francez. Ka kryer qindra eksperimente mizore me qėllim qė tė argumentojė tezėn mbi thėrmitė si shkaktarė tė sėmundjeve. Natyrisht, edhe Pasteri u nis nga hipotezat e paargumentuara tė Darvinit se kafshėt dhe njerėzit kanė tė njėjtat sėmundje, sepse kanė tė njėjtėn prejardhje. Pasterizimi i qumshtit, sot ėshtė proces i zakonshėm, nė tė cilin qumshti nxehet derisa tė gjitha thėrmitė dhe parazitėt, e me to, edhe gati tė gjitha materiet ushqyese, tė spastrohen. Ėshtė e pamundur qė tė blihet mė qumėsht, i cili nuk ėshtė i pasterizuar. Pra, shkenca thotė se nuk ėshtė mirė pėr njerėzit tė pinė qumėsht nė trajtėn burimore, me gjithė pėrbėrėsit qė ai ka. Por, e njėjta shkencė thotė se ėshtė e dobishme tė jemi tė vaksinuar (tė infektuar) me limfėn e sėmurė tė lopėve, tė majmunėve, minjve... Tė pėrkujtojmė se barku ynė ka mundėsi ti neutralizojė shumė materie helmuese, dhe tė mos i lėshojė ato deri nė gjak, por nėse tė njėjtat materie i injektojmė nėn lėkurė, ose drejtpėrdrejt nė gjak, nuk kemi mbrojtje me ndihmėn e thartirės sė fuqishme tė barkut. Nuk pengon as ajo se lopėt paraprakisht janė mbushur mirė me hormone pėr rritje! Por, pėr besė, kjo sjellė pėrfitim!
A BĖHET VĖRTET IMUN NĖ NDONJĖ SĖMUNDJE PAS VAKSINIMIT?
Ēdo vit, shumė njerėz vrapojnė te mjeku qė tė marrin vaksinėn kundėr gripit. Kur, megjithatė, virusi i gripit i sulmon, thonė se vaksina nuk u ka ndihmuar, sepse virusi i gripit, sigurisht, ka qenė shumė i fortė. Mjekėt, megjithatė, duan tė thonė se shkaku i gripit ėshtė se keni marrė vaksinė kundėr njėrit lloj tė gripit, e ju ka sulmuar trajta mutative. Po pse nuk jua kanė dhėnė menjėherė vaksinėn kundėr atij virusi mutativ, pyetni? Nuk e kanė pasur, pikėrisht ėshtė mutizuar kur vaksinat veēse kanė qenė tė pėrgatitura (tė blera dhe tė paguara trashė). Natyrisht, nuk ėshtė problemi te mjekėt qė zbatojnė ato qė mėsojnė. Kurse mėsojnė, pikėrisht ato qė karteli farmaceutik i fuqishėm dėshiron qė ata tė mėsojnė, se si tė bėhen shpėrndarės tė mirė tė barėrave. Mjeku, i cili vėrtet mjekon, biznesit farmaceutik nuk i shpaguhet. I tilli nuk do tė fitojė para pėr specializim, e as pėr punė shkencore. Edhe kolegėt, gjitnjė e mė shumė do ta pėrēmojnė, veēanėrisht ata, tė cilėve u dėshton biznesi fitimprurės. A keni pyetur se pėrse kryhen privatizime nė shėndetėsi, kur shumica e njerėzve atė edhe nuk mund ta paguajnė? Edhe mė keq nėse pyetni: ēka, nė tė vėrtetė, gjendet nė vaksinė, tė cilėn jeni tė detyruar tia jepni fėmijės suaj. Do tė jeni tė shokuar! Tė shohim se ēka pėrmbajnė disa vaksina, tė cilat shfrytėzohen mė sė shpeshti: VAKSINA Acel-Immune (DtaP) KUNDĖR TETANOZIT, DIFTERISĖ DHE KOLLIT TĖ MADH pėrmban: helme tė difterisė dhe tetanozit, dhe pėrbėrėsit joqelizorė tė absorbuar tė kollit tė madh, formaldehid, hidroksid alumini, fosfat alumini, antiseptik, zhelatinė emulzifikatore...; VAKSINA Attenuvax-Measles (Merck dhe Co.) KUNDĖR PERĖNDESHAVE TĖ VOGLA pėrmban: virusė tė gjallė tė perėndeshave tė vogla, neomicin, alkool pemėsh, zhelatinė tė hidrolizuar, embrion pule...; VAKSINA Biavax-Rubella (Merck dhe Co.) pėrmban: virusė tė gjallė tė rubeolės, neomicin, alkool tė pemėve, zhelatinė tė hidrolizuar, qeliza njerėzore dykromozomėshe nga indet e fetusit tė abortuar...; VAKSINA DPT (GalxoSmithKline) KUNDĖR DIFERISĖ, TETANOZIT, KOLLIT TĖ MADH pėrmban: helme tė difterisė dhe tetanozit, formaldehid, fosfat alumini, sulfat tė amoniakut, timerosal, rruza tė shpėrlara tė kuqe tė gjakut tė dhenve...; VAKSINA DRYVAX (Wyeth-Ayerst, ende pa licencė), pėrmban: perėndesha tė mėdha virusė tė gjallė tė lopėve, disa helme tė mikrobeve, sulfat streptomicini, hidroklorid klortetraciklin, sulfat neomicini, glicerinė dhe fenol, pėrzierje tė fituar me destilimin e likuideve nga fshikėza e lėkurės sė qengjit tė karbonizuar me katran; VAKSINA FluShield ( Wyeth-Ayerst) KUNDĖR GRIPIT pėrmban: virusin trevalent tė gripit tė tipit A dhe B, sulfat gentamicini, formaldehid, timerosal dhe polisorbat 80 likuide tė embrionit tė pulės...; VAKSINA Imovax (Connaught Laboratories), pėrmban: viruse tė absorbuara tė tėrbimit, sulfat neomicini, fenol, indikator tė kuq tė albuminės humane, qeliza diploide nga indi i fetusit tė abortuar njerėzor; VAKSINA E POLIO ORALE: Orimune-Oral Polio ( Wyeth-Ayerst), pėrmban: tri tipe tė poliovirusit, neomicin tė dobėsuar, sorbitol streptomicini, qeliza tė veshkave tė majmunit dhe serum viēi.
Larja e dhėmbėve ėshtė shumė e rėndėsishme, do tju thotė ēdo mjek. Tė gėlltisėsh qelizat e sėmura tė veshkave tė majmunėve dhe tė limfės sė qengjit tė infektuar ėshtė O.K. Dhe kjo ėshtė mjekėsia e sotme nėn mbrojtjen e kartelit farmaceutik tė Rokfelerėve, i cili ėshtė edhe pronar i Enciklopedisė Britanike, si dhe i shumicės sė qendrave tė hulumtimit shkencor mjekėsor. Pra, mundet qė me para dhe me kontroll tė medieve, nga njeriu tė bėhet majmuni. E pra, ju bėftė mirė vaksinimi majmunė antropoid!
SI TU MBIJETOHET MAJMUNIZIMIT DHE LOPĖZIMIT?
Futja e vaksinimit tė detyrueshėm nuk ka kaluar aspak lehtė, pikėrisht pėr shkak se njerėzit shumė shpejtė vėrejtėn se vaksinat, fėmijėve tė tyre mė shumė u bėjnė dėme, sesa dobi. Ja disa data interesante pėr inkvizicionin mjekėsor nė Angli, tė cilat nuk janė pėr pėrdorim nė tekste shkollore: 1839. Nė Angli shpėrtheu epidemia e perėndeshave tė mėdha. Tė vdekur ishin 22.081; 1840. Vaksinimi u vendos jashtė ligjit; 1853. U votua Ligji pėr vaksinimin e detyruar. Prindėrit u detyruan qė tė vaksinojnė fėmijėt me ti mbushur 3 muaj, ose u ballafaquan me dėnim deri nė 20 shilinga; 1855. U fut vaksinimi i detyruar nė SHBA. ( Edhe sot, atje vaksinimi ėshtė i detyruar nė tė gjitha shtetet, edhe pse shumė u pėrpoqėn qė e drejta pėr pėrjashtim nga vaksinimi tė bėhet e garantuar me tė drejtat njerėzore.); 1859. Ēarls Darvini publikon Origjina e llojeve me anė tė seleksionimit natyror. Qė atėherė, majmunėt konsiderohen kusherinjtė tanė mė tė afėrt, prandaj nuk paraqet kurrfarė problemi qė limfa e majmunit tė sėmurė ti injektohet njerėzve. Edhe sot, ky ėshtė qėndrim zyrtar shkencor, i cili mėsohet nė tė gjitha shkollat. (Kujtoni se si ka kaluar ish-ministrja serbe e arsimit, Liljana Qoliq kur ka shprehur qėndrimin e saj kritik ndaj kėsaj teze tė Darvinit. Jo vetėm se Koshtunica religjioz menjėherė e shmangu nga vendi i ministres, por pseudoelita e shkencės serbe e nderoi me komente mendjemėdha dhe arrogante, natyrisht, duke shfrytėzuar mediet e Soroshit.); 1867. Shmangia e vaksinimit kundėr perėndeshave tė mėdha rezultoi me dėnime edhe mė tė ashpra me para. Mijėra njerėz nuk e pėrfillėn kėtė inkvizicion mjekėsor, dhe shumė prindėr e braktisėn Britaninė mė me qejf sesa qė ti vaksinojnė, duke e konsideruar zakon barbar; 1868. Nė Britani u formua Liga kundėr vaksinimit tė detyruar; 1870. Shpėrthen epidemia dyvjeēare e perėndeshave tė mėdha nė tė gjithė Evropėn; 1889. U formua Komisioni Mbretėror qė tė shqyrtojė veprimin e vaksinės. Shtatė vjet u mblodhėn dhe lėshuan 6 deklarata, e i fundit u publikua mė 1896. Rezultat ka qenė Ligji pėr vaksinimin prej 1898; 1896. Komisioni Mbretėror nuk mundi tė injoronte mė numrin e madh tė fakteve pėr dėmin e vaksinės, dhe porositėn qė vaksinimi i detyrueshėm tė ndėrpritet; 1898. Ligji pėr vaksinimin nuk ka pasur mė sanksione; 1900. Karteli bankar i Rokfelerėve dhe i J.P. Morganit (tė cilėt edhe sot kontrollojnė biznesin farmakologjik global), e blenė Enciklopedinė Britanika, dhe tė gjitha referencat qė kanė ekzistuar pėr dėmin e vaksinės, u shmangėn. (Sot mediet globale goditėse, shfaqin vetėm diskutimet shkencore ndėrmjet mjekėve tė privilegjuar, dhe me dilemėn se a duhet fėmijėve tu jepen vaksina tė ndryshme veē e veē, apo ato duhet kombinuar nė njė, e cila, natyrisht, do tė ishte mė pak e dėmshme. Sic!); Kėshtu, prindėrit mund tė zgjedhin: Qė tė thoni menjėherė, do tė mund tu japim vetėm kėtė gjilpėrė tė vetme, nga tri vaksina. Njėsoj, do ta bėjmė ashtu vitin e ardshėm.. 1910. Deklarata e Fleksnerit bėn thirrje pėr mbylljen e mė tepėr se gjysmėn e shkollave mjekėsore nė SHBA; 1911. Vaksinimi u bė i detyrueshėm nė SHBA; 1911. Vaksinimi u bė i detyrueshėm pėr ushtrinė amerikane; 1917. Para se tė dėrgohen nė Evropė, tė gjithė ushtarėt amerikanė u vaksinuan. Rezultati mijėra tė vdekur. 1918. Mė tepėr se 675.000 amerikanė dhe 25 milionė njerėz nėpėr gjithė botėn vdesin nga vaksinimi nė epideminė e parė tė pėrmasave botėrore. Inkvizicioni mjekėsor, kėtė e ka fshehur, duke e quajtur gripi spanjoll; 1971. Epidemia e perėndeshave tė mėdha nė Jugosllavi. RSFJ, nė tė cilėn pushtetin absolut e ka pasur masoni i rangut tė lartė, nė shėrbim tė Rokfelerėve, Josip Broz, u shfrytėzua si kavie, se si nė mostrėn prej 21 milionė njerėzish, tė testohet veprimi i vaksinės kundėr variola verės. Dhe jo vetėm kjo, por edhe tė testohet se a mundet qė 21 milonė njerėz nė regjimin totalitar tė vaksinohen shpejt, dhe nėpėrmjet medieve tė fabrikohen majmunė. Nė tėrė hapėsirėn jugoslave, qė atėherė ėshtė gjithnjė e mė i madh numri i tė sėmurėve nga sėmundjet e sheqerit, tė cilat deri atėherė nuk ishin. ( Pėr variola verėn dhe pėr kėtė epidemi do tė bėhet fjalė nė tekst tė veēantė.); 1976. Mashtrimi i ri u sajua nėn emrin ethet e mėdha tė derrit. Presidenti Ford u vaksinua para TV kamerave. Mė shumė se 500 njerėz qė e morėn vaksinėn u bėnė tė paralizuar pėr shkak tė sindromit Guillain-Barre.
Presidenti Ford vaksinohet. 1991. Nė fillim tė luftės sė Gjirit, mijėra ushtarė tė NATO-s morėn vaksinėn me virusin vdekjeprurės tė antraksit; 2002. Lufta nė Irak ēon kah vaksinimi tėrė popullin amerikan. Incidentet me letra me antraks, qė pas sulmit terrorist nė Nju Jork dhe Vashington, fituan hapėsirė shumė tė madhe medietike, ishin vetėm hyrje. Kujtonie se si e tėra papritmas u zhduk. Njė ēast janė, e njė ēast nuk janė.
VAKSINA GARDASIL
Hiti i fundit, gjithsesi ėshtė shpikja epokale, vaksina GARDASIL. Edhe pse kompanisė Merck i doli zėri pėr tė keq pas ilaēit vdekjeprurės Voixx (kundėr dhimbjeve), gjasme shkaku i sulmit tė paparitur tė zemrės (pėr ēarsye kundėr kompanisė u bėnė 13.000 konteste gjyqėsore), Agjensia Federale Amerikane pėr Barėra (FDA), e miratoi prodhimin e saj vaksinėn Gardasil. Kjo vaksinė, gjasme, parandalon shfaqjen e njė lloji tė kancerit nė mitėr, i cili zė fill nga lythet humane. Me pompėn zhurmėmadhe tė medieve, vaksina iu paraqit publikut me porosinė qė me tė tė vaksinohen tė gjitha vajzat nga 11 deri nė 12 vjeē. Kėshilli Amerikan Kėshilldhėnės nė zbatimin e imunizimit, po ashtu kėshilloi Qendrat pėr Kontroll tė Sėmundjes dhe tė Parandalimit nė SHBA qė edhe vajzat nė moshėn 9 vjeē tė jenė tė vaksinuara. Vėnia nė pah e shifrave pėr rritjen shumė tė madhe tė numrit e tė sėmurėve nga kanceri u bė e pranishme nė tė gjitha mediet botėrore. Gjendja e kėtillė alarmante, ėshtė e logjikshme se do tė duhet tė rezultojė me brengėn mė tė madhe tė shtetit pėr brezin e tė rinjve, prandaj vaksina porositej me tė madhe. Ajo qė kėto shifra nuk mund ti verifikojė askush, dhe qė me futjen e vaksinimit tė detyruar tė vajzave, nė kompaninė Merck do tė sillte para tė majme, plotėsisht, janė dy arsye tė mjaftueshme, qė tė dyshojmė nė qėllimin e mirė tė kėsaj lidhjeje ndėrmjet biznesit medietik dhe farmaceutik. E ato janė tė ndėrlidhura.
Kujtojmė se pasojat e pėrdorimit tė kėsaj vaksine aspak nuk u verifikuan.
Kthehu te: SHĖNDETI
|